Connect with us

SLOBODNA VOJVODINA

Kult ličnosti: Bogovi među nama

Ne može svako da bude vođa. Ne grade se svakome spomenici za života, imenuju po njima gradovi i ulice. Ne stremi svaki šef države ili vlade tome da ga obožavaju mase, da mu pišu pesme, da mu se ministri bespogovorno pokoravaju, da bude bezgrešan, da bude božanstvo. To su ljudi posebne fele. Jedno im je zajedničko bez obzira na ideologiju: svi su prikriveni ili otvoreni diktatori i grade kult ličnosti da bi mogli nesmetano i doživotno da vladaju

Published

on

Bilo da se radi o rimskim carevima, papama, diktaturama 20. ili izopačenim demokratijama 21. veka, kult ličnosti se gradi zbog učvršćivanja vlasti jednog čoveka. Bilo da se radi o Josifu Visarionoviču Staljinu ili Redžepu Tajipu Erdoganu, princip je isti: u javnosti se stvara slika neustrašivog, bezgrešnog i nepogrešivog vođe koji zarad dobrobiti naroda ište bezrezervnu podršku; vođa se izjednačava sa narodom; svako ko je protiv vođe je shodno tome neprijatelj naroda; vođi niko nije ravan, vođi se svi klanjaju, sve manje od toga bi ugrozilo predstavu božanstva kojoj se teži.

Enciklopedijska objašnjenja se svode na to da je kult ličnosti nekritičko obožavanje jedne osobe, koje se manifestuje u preteranoj snishodljivosti, uzimanjem zdravo za gotovo njenih izjava i postupaka, a potkrepljeno je strahom od gubitka privilegija ili u ekstremnim slučajevima slobode i života. Vera u vođu, bez obzira na ideologiju sistema, postaje sama po sebi ideologija, dobija religijske razmere. Kao bog, vođa odlučuje o životu i smrti, ili u mekim diktaturama ko će da dobije posao, pare ili sudski proces.

Kult ličnosti se stvara i održava hvalospevima voljenom vođi, sveprisutnošću u medijima, isticanjem slika u državnim institucijama; ulice i gradovi dobijaju ime vođe, za života mu se grade spomenici. Dobro, dotle u Srbiji još nismo stigli.

Titani među nama

Izlišno je reći da je svaki oblik kulta ličnosti u suprotnosti sa demokratskim vrednostima. Danas Vladimir Putin, Viktor Orban ili Erdogan grade i održavaju kult sopstvene ličnosti da bi se na formalno demokratskim izborima održavali na vlasti. Mišićavi Putin tako obnaženog tela vraća Rusiji staru veličinu; Orban spasava Mađare od najezde nehrišćana i hoće da ispravlja istorijske nepravde; Erdogan stvara o sebi sliku sultana svih muslimana i razgrađuje Ataturkovo nasleđe. Čak se i vođa Severne Koreje Kim Džong Un, “Veliki naslednik”, prvi predsednik Nacionalnog komiteta, prvi sekretar Radničke partije Koreje i maršal Republike, daje izglasavati na izborima sa stotinak odsto glasova. Stvarna, ili prividna, ljubav naroda prema vođi utkana je u negovanje kulta ličnosti. Svaka demokratije u kojoj se neguje kult ličnosti je nakaradna.

Kako u 20, tako je i u 21. veku kontrola masovnih medija ključna za stvaranje kulta ličnosti. Uz sliku bezgrešnog, neustrašivog vođe koji se hvata u koštac sa aždahama i nepravdom, nije naodmet ni kontrola policije, bezbednosnih službi, vojske, pravosuđa, parlamenta, finansijskih tokova, školstva, da nešto slučajno ne bi pošlo po zlu.

Za fašizam, nacionalsocijalizam i staljinizam princip vođe i kult ličnosti su bili od ključnog značaja: Benito Musolini, Fransisko Franko, Adolf Hitler, Jozef Tiso u Prvoj slovačkoj republici, hozя in Staljin.

Bezrezervno obožavanje Staljina bilo je obavezno u čitavom Istočnom bloku. Po tom uzoru stvarani su i lokalni kultovi ličnosti u diktaturama realnog socijalizma: Klementa Gotvalda u Čehoslovačkoj; Boleslava Bejruta u Poljskoj; Valtera Ulbrihta u Nemačkoj Demokratskoj Republici; Maćaša Rakošija u Mađarskoj; Nikolaja Čaušeskog u Rumuniji…

Princip vladavine bio je isti. Staljin ne samo da je odneo pobedu u Drugom svetskom ratu, nego je i istorija Oktobarske revolucije, kao i njegov značaj u njoj, prekrojena shodno stvaranju kulta ličnosti druga Džugašvilija, dok se Lenjin prevrtao u grobu. Staljinova dela izjednačavana su sa Lenjinovim, u raspravama bi se suprotstavljene strane pozivale na misli i stavove druga Staljina.

U obimnom izboru kulta ličnosti u 20. veku možda je najbizarnije bilo kako se Nikolaje Čaušesku dao obožavati od Rumuna. Vođa (Conducător) se dao slaviti kao “Titan među Titanima”, “Genije sa Karpata”, “zemaljski bog”. Rumunski pisci poredili su ga sa Cezarom, Aleksandrom Velikim, Periklom, Napoleonom ili Kromvelom. Slikari su ga slikali kao božanstvo, kao mesiju, kako se spušta sa neba pred užarenim horizontom. Svakoga dana Čaušesku je u komunističkoj štampi mogao da čita da je on najveći i najpametniji, deviza u Rumuniji je glasila: “Misliti, planirati i delovati prema uputstvima druga Nikolaja Čaušeskog”. Suprugu “Crvenog Cezara” Elenu slavili su kao “majku nacije”, dobila je doktorat iz hemije, iako je, kažu, sa četrnaest godina napustila školu.

Izvan Staljinovog direktnog uticaja stvarao se kult Envera Hodže u Albaniji, Mao Cedunga u Kini, Fidela Kastra na Kubi. Kult vođe stvoren je Sadamu Huseinu u Iraku.

Ljubičice bela

U Jugoslaviji smo pevali “druže Tito, mi ti se kunemo”, “ljubičice bela”, išli u bioskop “Zvezda” u ulici Maršala Tita, na more se vozili preko Titograda, izvlačili su nas iz škole da sa sve pionirskim maramama mašemo kada nekuda prolazi drug Tito, učestvovali smo na sletovima kao Titovi pioniri, pisali smo sastave o drugu Titu, vodili su nas u bioskop da gledamo Sutjesku i Neretvu, nosili smo štafete…

Na pamet mi ne pada da Tita stavljam u isti koš sa gore pomenutim istorijskim zlikovcima, niti otvorenu Jugoslaviju sa zatvorenim sistemima Istočnog bloka, ali je stvaranje kulta ličnosti voljenog maršala takođe imalo za cilj jačanje vlasti Komunističke partije i komunističke ideologije. Neupitnost Tita i njegovih odluka u javnosti, manjak kritike nauštrb demokratije, bili su najveća mana socijalističke Jugoslavije. Mada verodostojni svedoci govore da je Titu to masovno, kičersko obožavanje sopstvene ličnosti išlo na živce, činjenica je da ništa nije učinio da to spreči. Masovna žalost i plakanje diljem Jugoslavije nakon Titove smrti, scena kao kada fudbaleri Hajduka i Zvezde na Poljudu ridajući padaju na travu, a publika na stadionu ustaje i počinje da peva “druže Tito, mi ti se kunemo”, suprotnosti su u sa tvrdnjama aktuelnih falsifikatora istorije koji pišu o “Brozovoj tamnici naroda”. Imali smo pasoše, ko je hteo, mogao je da ide gde hoće.

Slepi od ljubavi

Nemački psiholog Aleksandar Kirhner kaže da se svesno inscenirani kultovi ličnosti u autoritarnim sistemima, baš kao u sektama ili kriminalnim bandama, poigravaju sa ljubavlju. Zarad koristi sistema instrumentalizuje se ljubav vođe ili predvodnika, kako bi se ljudi doveli do ponašanja, koje je često protivno sopstvenim interesima. Kao klasičan primer navodi Severnu Koreju, u kojoj narod prihvata da živi u veoma lošim uslovima, pa čak i da gladuje, sve u nadi da vođa zna šta radi i da će svakako biti bolje.

Kult ličnosti: Bogovi među nama 5

Kirhner govori o propagandnoj personifikaciji, kao u slučaju čuvenih auto-puteva u Trećem rajhu, za koje su Nemci navodno imali da zahvale Hitleru. Ide se korak dalje, izgradnja auto-puteva se izdiže kao nešto genijalno, a vođa se predstavlja kao heroj, sve poprima mitološke razmere. Kontrola medija jeste važna za stvaranje takve percepcije, kaže Kirhner. Međutim, grupe ljudi čak i kada su im dostupne, počinju dobrovoljno da se odriču informacija iz drugih izvora jer ne žele da ih nešto iritira i pokoleba njihovo viđenje sveta.

Nešto kao kada jedan od partnera u emotivnoj vezi primećuje sve simptome preljube i laži, ali odbija da se suoči sa realnošću.

Harizmatični vođa

Britanski istoričar Jan Keršo u svojoj dvotomnoj biografiji Hitlera, uspon Firera objašnjava na osnovu modela “harizmatične vladavine” Maksa Vebera (1864–1920), omiljenog sociologa predsednika Aleksandra Vučiča. Keršo tvrdi da se Hitlerova moć zasnivala na tome da su njegove pristalice i veliki delovi nemačkog društva bili spremni da i bez direktnog naređenja “deluju u smislu Firera”.

U isto vreme kada je moler i kaplar Adolf Hitler još uvek samo maštao o velikim dostignućima, Veber je u svom kapitalnom delu Privreda i društvo, u kojem piše o tipovima vladavine, uveo pojam “harizmatične vlasti”. Pojam je skovao za pojavu u društvu koja do tada nije imala svoje ime. Nema podataka, niti pretpostavki, da su se Hitler i Veber sreli, ili čak da bi se Hitler prepoznao u Veberovom modelu “harizmatičnog vođe”, na koji se poziva Keršo. Ali je za duh vremena simptomatično da su se teorija i praksa u ovom slučaju istovremeno kretale istim putem.

Veber harizmatičnog vođu opisuje kao osobu koja na nesvakidašnji način dolazi do uloge vođe i tako na vlast. Kod takvog modela vladavine veza sledbenika sa vođstvom jedne političke partije više nije uslovljena socijalnim interesima ili socijalnim poreklom. Ona se u prvom redu zasnivala na ličnim kvalitetima vođe, na njegovoj privlačnosti, harizmi. U Hitlerovoj vladavini prepoznaju se mnogi elementi Veberovog objašnjenja harizmatične vlasti. I to ne samo u Hitlerovoj.

Veber piše da u uslovima u kojima je sve drugo zakazalo ljudi naginju ka tome da svoju sudbinu povere grupama koje ih predvode, koje nude do tada još neisprobana rešenja. Neizvesnost delovanja novih “recepata” nadomešćuje se harizmom njihovih predstavnika. Harizmatičan vođa ima dar da ubedljivo sam sebe predstavi kao poslanika jedne nove poruke i da druge ubedi da je ta poruka ispravna. Posle prvih uspeha, piše Veber, kod vođe se stvara osećaj o sopstvenoj svemoći.

Tako se veliki broj Nemaca posle poraza 1918. osećao ponižen, samopouzdanje im je bilo poljuljano. Poruka Adolfa Hitlera je bila odmerena na to osećanje poniženja. Ona je u suštini glasila da će nemački narod dobiti sledeće ratove i da su Nemci predodređeni da budu vodeći narod u Evropi. Naravno da su neistomišljenici koji su ovako uzvišene ciljeve dovodili u pitanje morali da budu proterani ili uništeni.

Hitlerovi pokliči upućeni Jevrejima nisu imali nikakvo naučno ili društveno utemeljenje, bili su magični, mitološki obojeni, hranili su kolektivne strahove. Hitlerova harizma bila je dovoljna da veliki broj Nemaca istrebljenje Jevreja prihvati kao neophodno za uzdizanje nemačke nacije.

Pojam kulta ličnosti i Veberova “harizmatična vlast” su srodni koncepti. Razlika je u tome što, prema Veberu, harizmatična vlast ima tendenciju da bude legalizovana, da se, dakle, vlast s vremenom sve manje legitimiše izuzetnom ličnošću vladara, a sve više bezličnim zakonskim procedurama i institucijama. Kod kulta ličnosti, međutim, ne dolazi do prelaska lične forme vršenja vlasti na legalno vršenje vlasti, tu se spremnost na poslušnost onih kojima se vlada prevashodno zasniva na povezanosti sa vladarom i nema tendencije da se takvo stanje promeni.

Veber je još razlikovao ličnu harizmu od službene harizme i nasledne harizme u monarhijama.

Jedan narod, jedno carstvo, jedan vođa

Devetnaest godina nakon Veberove smrti i šest godina nakon dolaska Nacionalsocijalističke radničke partije Nemačke (NSDAP) na vlast, Adolf Hitler je 28. aprila 1939. godine u govoru pred Rajhstagom pored ostalog rekao: “Ja sam prevazišao haos u Nemačkoj, ponovo uspostavio red, neverovatno uzdigao proizvodnju naše nacionalne privrede… Pošlo mi je za rukom da svih sedam miliona nezaposlenih, koji nam svima leže na srcu, bez izuzetka ponovo ubacim u korisnu proizvodnju… Ja nemački narod nisam samo politički ujedinio, već sam ga i vojno ojačao i pokušao da stranicu po stranicu uklonim onaj ugovor (Versajski), koji u svih svojih 448 članova sadrži najpokvarenije silovanje koje je ikada nametnuto narodima i ljudima. Ja sam Rajhu povratio provincije koje su nam 1919. bile otete, ja sam milione nas izmetnutih, duboko nesrećnih Nemaca vratio u zavičaj, ja sam ponovo uspostavio hiljadugodišnje jedinstvo nemačkog životnog prostora i… trudio sam se da sve to uradim bez prolivanja krvi i da mom ili drugim narodima ne nanesem ratnu patnju. Ja… koji sam pre samo 21 godinu bio nepoznati radnik i vojnik mog naroda, sve to sam postigao sopstvenom snagom…”

Ja pa ja pa ja. Hitler ovom prilikom ne spominje ni istrebljenje Jevreja niti rat za novi životni prostor. On se obraća narodu kome je važno oživljavanje privrede, uspostavljanje reda, smanjenje nezaposlenosti, poništavanje omraženog Versajskog ugovora, uspostavljanje nacionalnog jedinstva. Sve to nije naišlo na odobravanje samo nacista, već većine Nemaca. Glajhšaltovani mediji prenose njegov govor. Nemci obožavaju Firera. Sieg HeilHeil Hitler! Harizmatični vođa zavladao je Nemačkom, baš kako je to Veber opisao još pre nego što je Hitler prismrdeo Minhenskim pivnicama. Stvoren je kult ličnosti, kult vođe koji stoji iznad svakog zakona.

Takav razvoj prvi put su nagovestile naslovne stranice nemačkih novina 4. avgusta 1934. na kojima je pisalo: “Danas je cela Nemačka Hitler”. Bilo je to dva dana posle smrti predsednika Vajmarske republike Paula fon Hindenburga. Hitler je odmah ukinuo tu funkciju i uveo ličnu zakletvu za vojnike koji se njemu lično kao “vođi nemačkog Rajha i naroda” zaklinju na vernost. Tako je sam sebe proglasio za šefa države, vrhovnog komandanta, šefa vlade i vođu nacističke partije, sve u jednoj osobi. Naslov “Danas je cela Nemačka Hitler” ne govori samo o promeni strukture vlasti, već izjednačava Hitlera sa državom i implicira da su on i nemački narod najtešnje povezani.

“Referendum” 19. avgusta 1934. je naknadno legitimisao promenu vlasti i moći u Nemačkoj i demonstrirao jedinstvo vođe i naroda. Parola je glasila: “Hitler za Nemačku – cela Nemačka za Hitlera”.

Emotivan odnos

Kako Veber piše mnogo pre tih za svet sudbonosnih događaja u Berlinu: Autoritet harizmatičnog vođe zasniva se na njegovim jedinstvenim ličnim osobinama, a narod, oni koji veruju, slede njegovu harizmu, identifikuje se i motiviše u velikoj meri sa vođinim ciljevima i vizijama. Tako se razvija primarno emocionalan, a manje funkcionalan odnos između vođe i vođenih.

Nemački sociolog Mario Rajner Lepsius je razvio Veberov model harizmatičnog vođe i harizmatične vlasti. On piše o “latentnoj harizmatičnoj situaciji”, koja je preduslov da narod prihvati harizmatičnog vođu.

Na primer, kada nadležni nisu u stanju da prevaziđu nekakvu krizu. Onda delegitimizacija odgovornih stvara vakuum moći u kome se narod nada vođstvu “jakog čoveka.

Manifestaciona situacija nastaje kada je “harizmatičar” već zadobio poverenje i veru naroda. On se onda po pravilu poziva na “spas od propasti”, ali ne spominje konkretna rešenja. Harizmatični vođa govori o “nadi u nešto novo”.

Kada je francuski sociolog i antropolog Gistav le Bon (1841–1931) napisao Psihologiju masa, koja može da se čita i kao priručnik za diktatore i demagoge svih fela, Staljin je imao šesnaest, Musolini dvanaest, Hitler šest godina. Obaška njegovo naklapanje o “duši rase” i što je voleo da meri lobanje i opskurnim rodnim teorijama, on je opisao kako beskrupulozni političar može samo “demonskim umećem govora” da masu ubaci u masovnu psihozu.

“Vođe uglavnom nisu mislioci, već ljudi od dela”, piše Le Bon. “Oni nisu naročito oštroumni i ne bi ni mogli da budu drugačiji, jer oštroumnost dovodi do sumnje i tako do nedelovanja. Vođe pronalazimo među nervoznima, razdražljivima, poluludima, onima koji se kreću na ivici ludila.”

U Evropi je nakon pada Berlinskog zida gotovo iskorenjen politički kult ličnosti. Pokušaj da se politika svede na obožavanje jedne ličnosti je simptom ozbiljnog oboljenja jednog društva. Privremeni diktatorčići mu tu dođu kao kijavica.

izvor: https://www.vreme.com/kolumna/kult-licnosti-bogovi-medju-nama/

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

SLOBODNA VOJVODINA

Zbog čega su sinoć uhapšeni funkcioneri Vučićevog SNS-a u Banjaluci: Nisu znali da li su privedeni ili saslušani

Vlado Mandić i Adam Šukalo, visoki funkcioneri Srpske napredne stranke Aleksandra Vučića, sinoć su uhapšeni i sprovedeni u UKP MUP Republike Srpske zbog toga što su njihovi automobili imali beogradske registarske tablice, prenosi banjalučki novinar Slobodan Vasković

Published

on

By

Kako je naveo na svom blogu novinar, obrazloženo je da se pretresaju svi automobili „‘sa stranim tablicama’, što znači da su sprkse/beogradske tablice za Milorada Dodika i njegovu izdajničku kliku postale ‘strane tablice’“.

N1 BiH sinoć je pred Upravom kriminalističke policije pronašao Adama Šukala, bivšeg poslanika u skupštini Srbije, ranije i NSRS.

Ni sam nije znao da kaže da li su privedeni, ili saslušani. Priča da su praćeni od hotela Meriot do Borika.

“Nas četvorica smo krenuli do Doboja, jednim autom. Kod servisa Vidović su nam policijska vozila prepriječila put”, rekao je Šukalo.

Dodaje da su policajci gledali gepek, a nakon svega pozvani u Upravu kriminalističke policije MUP RS na saslušanje, koje je završeno oko 23 časa, jer se čekao neki inspektor.

Mandić je iz policije pušten oko ponoćianije, objavila je bijeljinska BN televizija.

Šukalo kaže da ne bi dalje komentarisao slučaj, dok ne dobije rešenje od policije.

“Tada će i meni biti jasnije”, kratko zaključuje.

Inače sa Šukalom je bio i Vlada Mandić, član SNS, biznismen i bivši sportista, te još dva Mandićeva prijatelja, navodi N1 BiH.

„Dodikova ATV Mandića i Šukala okarakterisala kao bezbednosno interesantna lica“

Prema informacijama kojima raspolaže banjalučki novinar Vasković, Šukala i Mandića saslušao je visoki funkcioner MUP-a Dragan Savić, bliski saradnik direktora policije RS Siniše Kostreševića.

„Ovaj akt je neprijateljski čin prema Srbiji, koji je učinjen po Dodikovom nalogu, a plaćenički mediji Narkorežima uzalud pokušavaju pacifikovati celi slučaj. Srbija je uložila stotine miliona evra u RS, a Dodik uzvraća tretirajući njene građane i visoke funkcionere Vučićeve stranke kao neprijatelje“, naveo je Vasković u svojoj objavi.

On je u drugoj objavi na svom blogu naveo da je Dodik udario iz sve „snage“ na Srbiju i Vučića, te da je „Dodikova ATV Mandića i Šukala okarakterisala kao bezbednosno interesantna lica“.

„Nezvanično, zaustavljena su vozila sa registarskim oznakama Srbije. Policija je izvršila pretres osoba, ali i automobila. Razlog privođenja i pretresa zasad nije poznat, a prema nezvaničnim informacijama među privedenima su osobe koje su i ranije dovođene u vezu sa nelegalnim aktivnostima u BiH, ali i Crnoj Gori“, navodi se u vsti ATV-a.

Na ovaj način Srbija je stavljena u format neprijateljske države, kaže Vasković, a Molorad Dodik konačno je pokazao „svoje pravo Đukanovićevsko lice“, karakterišući članove Glavnog odbora SNS-a na rečeni način.

„ATV, koja je glasilo njegovog veleizdajničkog režima, potvrdila je da su Mandić i Šukalo privedeni, a Srbiju indirektno postavila kao neprijateljsku zemlju. Samim tim i sve njene institucije i predsednika Srbije Aleksandra Vučića. Dodik koji se nalazi pred porazom na opštim izborima koji ne može sprečiti, tri dana pre glasanja pokazuje da je spreman na svako zlo samo da opstane na vlasti, što se neće desiti“, piše banjalučki novinar.

Danas Online/Slobodan Vasković/N1 BiH

izvor: https://www.danas.rs/svet/region/visoki-funkcioneri-vucicevog-sns-a-u-banjaluci-uhapseni-zbog-stranih-tablica/

Continue Reading

SLOBODNA VOJVODINA

Šest ruskih diplomata nepoželjni u Crnoj Gori, nastavljena istraga o špijunima

Ministarstvo vanjskih poslova Crne Gore proglasilo je šest diplomata Ambasade Ruske Federacije akreditovanih u Crnoj Gori personama non grata

Published

on

By

Kako je navedeno u saopštenju objavljenom na twiteru, odluka o njihovom protjerivanju iz Crne Gore je donijeta, zbog aktivnosti “koje su u suprotnosti sa Bečkom konvencijom o diplomatskim odnosima”.

Tokom prethodnih šest mjeseci pod istim obrazloženjem protjerano je šest ruskih diplomata.

Ambasada Rusije u Crnoj Gori je na čitav događaj odgovorila zatvaranjem Konzularnog odjeljenja Ambasade na neodređeno vrijeme.

„Zbog neprijateljskih postupanja crnogorske vlasti protiv Ambasade Ruske Federacije u Crnoj Gori obustavljen je rad konzularnog odjeljenja na neodređeno vrijeme,“ navodi se u saopštenju upućenom građanima Rusije koji žive u Crnoj Gori i koje Ambasada upućuje na konzulate u susjednim zemljama.

Protjerivanje ruskih diplomata se povezuje sa današnjom akcijom Agencije za nacionalnu bezbjednost (ANB) i Specijalnog državnog tužilaštva u kojoj istražuju vezu crnogorskih i ruskih državljana sa obavještajnim službama Ruske Federacije.

Ministar vanjskih poslova Ranko Krivokapić na sjednici Vlade saopštio da je u toku najveće hapšenje ruskih špijuna u Crnoj Gori, “koje se broji u desetinama”.

On je rekao da je u odnosu na veličinu Crne Gore ovo jedno od najvećih hapšenja u nekoj od NATO država.

Prema nezvaničnim saznanjima RSE, istraga bezbjednosnih službi i tužilaštva obuhvata više crnogorskih građana uključujući i službenika državne administracije, kao i više ruskih državljana.

Da je akcija ANB-a sprovedena u saradnji sa međunarodnim partnerima, potvrdio je premijer u tehničkom mandatu Dritan Abazović, koji je na sjednici Vlade rekao, da je njen cilj očuvanje nacionalnih interesa Crne Gore.

Na zahtjev Specijalnog tužilaštva zbog krivičnog djela špijunaža u toku su pretresi na više lokacija u Podgorici koji se odvijaju u prisustvu osumnjičenih, rekao je 29. septembra za Radio Slobodna Evropa (RSE) specijalni tužilac Vukas Radonjić.

“Policija vrši pretres stanova i drugih prostorija više građana, zbog osnovane sumnje da su učinjena krivična djela stvaranje kriminalne organizacije i špijunaža. Za sada niko nije lišen slobode”, naveo je ranije danas portparol Specijalnog tužilaštva Radonjić.

Podsjetimo, ANB je ranije nezvanično saopštio da su ruske službe stajale iza snažnog sajber napada koji je onesposobio državnu IT infrastrukturu, koji je počeo krajem avgusta ove godine a čije se posljedice još osjećaju. Premijer Abazović tada nije potvrdio tu informaciju.

U istrazi su sajber napada Crnoj Gori su pomagali stručnjaci američkog Federalnog istražnog biroa (FBI).

Diplomatski odnosi između Crne Gore i Rusije su pogoršani od 2014. godine, kada je Podgorica podržala sankcije Evropske unije uvedene Moskvi zbog aneksije Krima.

Crna Gora se pridružila zapadnim sankcijama protiv Moskve i zbog invazije na Ukrajinu, zbog čega ju je Rusija označila kao “neprijateljsku državu”.

(Slobodna Evropa, Foto: Pixabay)

izvor: https://autonomija.info/sest-ruskih-diplomata-nepozeljni-u-crnoj-gori-nastavljena-istraga-o-spijunima/

Continue Reading

SLOBODNA VOJVODINA

Podrška ruskoj invaziji pod plaštom kulture u ‘Ruskom domu’ u Beogradu

Osuđeni za učešće u ratu u Ukrajini, “Noćni vukovi” i desničarske organizacije bili su ove godine deo “kulturnih” manifestacija koje je organizovao ruski centar za nauku i kulturu u Beogradu, poznatiji pod nazivom “Ruski dom”

Published

on

By

Iako je “Ruski dom” osnovan pre Drugog svetskog rata kao kulturni centar Rusa koji su tada emigrirali u Jugoslaviju, ova ustanova je ove godine bila domaćin više događaja kojim se podržava ruska invazija na Ukrajinu.

Ivana Stradner, savetnica u Fondaciji za zaštitu demokratije (FDD) i naučna saradnica Instituta Ameriken enterprajz (AEI) sa sedištem u Vašingtonu za Radio Slobodna Evropa (RSE) ocenila je da Rusija kulturne centre širom sveta koristi kako bi sebe promovisala u pozitivnom svetlu i koristila takve institucije i za svoje obaveštajne aktivnosti.

“Rusiji odgovara polarizacija u Srbiji koja ima za cilj da se diskredituje EU, NATO i Zapad”, navela je ona.

Čime se bavi ‘Ruski dom’?

“Ruski dom” u Beogradu je ruski centar za nauku i kulturu. Njegov osnovni cilj je, kako se navodi na sajtu, “jačanje prijateljskih, kulturnih, međunarodnih veza dveju bratske zemlje – Rusije i Srbije”.

“Ruski dom” je predstavništvo ruske federalne agencije “Rossotrudničestvo” u Srbiji, koja se, između ostalog, bavi dijasporom i humanitarnim radom pri Ministarstvu spoljnih poslova Rusije.

Ova ustanova se ne nalazi u zvaničnom registru predstavništva u Srbiji, ali se direktor ove ustanove Jevgenije Baranov nalazi na diplomatskoj listi koju objavljuje Ministarstvo spoljnih poslova Srbije. To znači da on uživa diplomatski imunitet i sva druga prava kao diplomate ambasade Rusije u Srbiji.

“Ruski dom” je organizator kulturnih i obrazovnih manifestacija, kurseva ruskog jezika i najstariji je ruski kulturni centar u inostranstvu, kako se tvrdi na sajtu. Nastao je 1933. godine kao kulturni centar Rusa koji su tada emigrirali u Jugoslaviju nakon građanskog rata u Rusiji.

Ipak, od početka ruske invazije na Ukrajinu u februaru, “Ruski dom” je organizovao i podržao više događaja kojim se opravdava rat u Ukrajini.

Učesnik tribine osuđen za učešće u ratu u Donbasu

Poslednji takav događaj organizovan je u septembru. U prostorijama “Ruskog doma” održana je tribina pod nazivom “SVO (specijalna vojna operacija, prim. aut.) uživo” na kojoj su, kako se navodi na sajtu, “istaknuti srpski novinari” govorili o svojim reportažama iz “Donbasa (ukrajinske regije, prim. aut.) i Ukrajine”.

Međutim, jedan od učesnika tribine Nikola Jović, koji je predstavljen kao “ratni reporter” lista Pečat, osuđen je pred Višim sudom u Beogradu zbog učešća u ratu u Ukrajini na uslovnu kaznu od godinu dana zatvora.

Učešće u ratu na stranom ratištu u Srbiji je krivično delo.

Jović je, kako je sam napisao na društvenoj mreži Fejsbuk, objavio 2022. i roman u kojem piše o učestvovanju na ruskoj strani u ratu u istočnoj Ukrajini 2015. godine.

Viši sud u Beogradu je odbio da dostavi RSE presudu protiv Jovića, a zahtev je odbijen sa obrazloženjem da se time štiti pravo na privatnost Jovića.

RSE je ipak došao do pomenute presude u kojoj je, između ostalog, navedeno da se Jović u martu 2015. godine priključio paravojnoj formaciji “7. brigade” “Donjecke Narodne Republike” na istoku Ukrajine, da je rukovao automatskom puškom, a u aprilu iste godine napustio Ukrajinu. Jović je priznao krivicu na sudu.

U delovima istočne Ukrajine Donjeck i Lugansk (Donbas) Moskva je podsticala separatistički ustanak 2014. godine i u tim delovima Ukrajine su se od tada vodile borbe između ukrajinskih snaga i proruskih separatista. Predsednik Rusije Vladimir Putin proglasio je u februaru Lugansk i Donjeck nezavisnim državama, ali one nisu dobile međunarodno priznanje i smatraju se delom Ukrajine.

Jović je u septembru 2022. objavio na društvenoj mreži Fejsbuk da je ponovo putovao u Donbas objavivši fotografije sa više uniformisanih vojnika, ali, kako navodi, putovao je u svojstvu novinara.

On se u svojim “novinarskim izveštajima” iz Ukrajine otvoreno stavlja na stranu proruskih separatista u Donbasu ukazujući na navodne zločine ukrajinskih snaga.

Na pitanje RSE da li je presuda zbog učešća u ratu u Ukrajini predstavljala prepreku da u “Ruskom domu” govori na tribini kao novinar, Jović kaže da je presuda bila “razlog i motiv više, kao i faktor više u mojoj kompetentnosti da govorim o ovoj temi”.

“Pošto sam i kao dobrovoljac i kao novinar bio u Donbasu nekoliko puta u ovih sedam godina, mogu da sa više strana i uglova sagledam tematiku i problematiku. A to mi daje, uz sve optužbe o subjektivnosti, i dalje veću potkovanost i osnovanost da pričam o ovim temama od većine ljudi koji se bave njima”, kaže Jović.

Jović kaže da presudu zbog učešća u ratu smatra “političkom” i da su vlasti u Srbiji bile “pritisnute” da kazne one koji su se borili u Ukrajini.

“Shvatio sam je kao kompliment, priznanje svojoj spremnosti da se borim za ono što sam smatrao i što i danas još više smatram ispravnim”, rekao je za RSE.

Iz Srbije je, prema procenama ambasade Ukrajine u Srbiji iz decembra 2018, više od 300 građana otišlo da se bori na proruskoj strani.

Za učešće u ratu u Ukrajini u periodu od 2015. do 2018. godine u Srbiji je doneto 32 osuđujuće presude. Kazne su uglavnom bile blage. Jedna osoba je 2021. osuđena i zbog organizovanja odlaska na ratište u Ukrajinu, a kazna je šestomesečni zatvor u kućnim uslovima.

Jović je naveo i da je u Donbas u funkciji reportera putovao uz pomoć prijatelja, ruskih novinara i dopisnika iz Rusije, a ne preko zvaničnih kanala i posrednika ruske države.

Jović je, inače, na društvenim mrežama objavljivao i fotografije sa Darijom Duginom, ćerkom Aleksandra Dugina, bliskog saveznika ruskog predsednika Vladimira Putina. Darija Dugina ubijena je u blizini Moskve u avgustu.

“Upoznali smo se pre dva meseca kada smo zajedno u sklopu pres ture nekoliko dana obilazili oslobođene gradove Donbasa i nekadašnje Ukrajine, usput pričajući o Srbiji, Kosovu, njenim planovima da dođe i poseti našu zemlju i mojoj spremnosti da je ugostim i povedem u obilazak naše svete zemlje”, napisao je Jović u avgustu na Fejsbuku.

Podrška invaziji kroz ‘humanitarni koncert’

“Ruski dom” je 20. maja organizovao i humanitarni koncert pod nazivom “Mirno nebo za dečji osmeh” zbog, kako se navodi, “zabrinjavajuće situacije u Donbasu”, i zbog toga što stanovnicima ovih regija i deci potrebna pomoć.

Moskva se, inače, u maju fokusirala na to da zauzme ceo ukrajinski industrijski region Donbas na istoku Ukrajine.

Ukrajinski predsednik Volodimir Zelenski rekao je 20. maja da su ruske snage “potpuno uništile” industrijski region Donbasa i optužio Moskvu da sprovodi besmislena bombardovanja.

Događaju u “Ruskom domu” u maju su, između ostalih, prisustvovali i “Noćni vukovi”, motoristička grupa bliska predsedniku Rusije Vladimiru Putinu.

Iz ove organizacije RSE nije dobio odgovor da li su njihovi predstavnici pozvani na ovaj događaj i da li sarađuju sa “Ruskim domom”.

Kompanija “Wolf Holding of Security Structures”, u vlasništvu “Noćnih vukova”, nalazi se na na crnoj listi Ministarstva finansija SAD od juna 2017. zbog organizovanja vojnih obuka na teritoriji Evrope i Azije i delovanja u istočnoj Ukrajini.

Veče podrške Rusiji tokom invazije

Od početka invazije na Ukrajinu, uz podršku “Ruskog doma” organizovano je i više događaja u znak podrške Rusiji.

Jedan od takvih događaja u “Ruskom domu” organizovalo je u martu, između ostalih, udruženje “Istočna alternativa” čiji su članovi 2020. godine u Srebrenici u Bosni i Hercegovini lepili plakate na kojim su veličali osuđenog ratnog zločinca Ratka Mladića, a 2021. u Bratuncu postavljali bilbord na kom su Mladiću čestitali rođendan.

Na skupu “Veče podrške Rusiji” su se, kako se navodi na sajtu “Ruskog doma”, govornici izjasnili da “podržavaju delovanje Rusije u njenom sučeljavanju sa Zapadom i uputili podršku predsedniku Rusije i ruskom narodu“.

Dragan Todorović, predsednik udruženja “Istočna alternativa”, odbio je da za RSE odgovori na pitanja o ovom događaju, sem u “uživo programu”.

Skupu je prisustvovao i Božidar Delić, general u penziji protiv koga su nevladine organizacije u Srbiji i na Kosovu podnele krivične prijave zbog zločina na Kosovu.

Delić je bio komandant 549. motorizovane brigade Vojske Jugoslavije (1995–1999) tokom rata na Kosovu, a učestovao je i u ratu u Hrvatskoj i Bosni Hercegovini. Delić je preminuo u avgustu, ali protiv njega nikada nije pokrenut postupak u Srbiji.

U objavi o događaju na sajtu “Ruskog doma” Delić je spomenut kao komandant !koji se istakao u borbama na Kosovu, te postao jedan od simbola suprotstavljanja NATO agresiji 1999. godine”.

U martu 1999. godine, NATO snage su otpočele bombardovanje tadašnje Jugoslavije zbog egzodusa i zločina srpskih vojnih i policijskih snaga nad albanskim stanovništvom na Kosovu.

Iz “Ruskog doma” nisu odgovorili na pitanja RSE, između ostalog, ni na pitanje da li su spomenute manifestacije organizovane u cilju podrške ruskoj invaziji na Ukrajinu.

“Ruski dom” je u septembru na društvenoj mreži Tviter promovisao i rusku izgradnju mosta u ukrajinskoj regiji Donjeck koja je pod kontrolom Rusije.

‘Ruski dom’ kao instrument meke moći

Ivana Stradner, savetnica u Fondaciji za zaštitu demokratije (FDD) i naučna saradnica Instituta Ameriken enterprajz (AEI) sa sedištem u Vašingtonu, kaže da “Ruski dom” u Srbiji sprovodi svoje aktivnosti “igrajući na kartu” ideje “slovenske duše” i “slovenskog bratstva” između Srbije i Rusije, dok, sa druge strane, predstavlja Zapad u negativnom kontekstu.

Stradner je ocenila i da je očekivano da u aktivnostima “Ruskog doma” učestvuju desničarske organizacije u Srbiji.

“Rusija pokušava da predstavi ove grupe pod velom ruske kulture, a svako ko prati kako ruska doktrina funkcioniše, zna da ove grupe služe za širenje moskovskih anti-zapadnih narativa”, ističe ona.

Stradner smatra da Rusija takođe koristi kulturne centre da bi predstavile istoriju u svetlu koji odgovara trenutnim interesima Kremlja.

“Ukoliko pogledate ruske ambasade na socijalnim mrežama, često pišu postove koji se odnose na Drugi svetski rat, što može izgledati kao benigno predstavljanje istorije i kulture. Ali, iza toga je nešto mnogo veće. Na ovaj način, Rusija sebe želi da predstavi kao borca protiv nacizma i Ukrajince predstavi kao naciste globalno”, navodi ona.

Stradner smatra da su ruski kulturni centri širom sveta uspešni utoliko jer su zapadne zemlje prestale da investiraju u svoje kulturne centre, koliko su to činile tokom Hladnog rata.

Darko Obradović iz nevladinog Centra za strateške analize, sa druge strane, smatra da uloga Ruskog doma u ovom slučaju prevazilazi ono što se naziva instrumentom “meke moći” Rusije.

“Ovakvo delovanje nastoji da ljude zavede i odvrati od njihovih stvarnih interesa i vrednosti, od strateških ciljeva kao što je članstvo u EU i NATO, dok se istovremeno promoviše partnerstvo bez suštine koje se odnosi na alternativu i zaštitu koju garantuje ‘bratska’ Rusija”, kaže Obradović.

On dodaje da je Ruski dom svojim aktivnostima “u prošlosti bio činilac meke moći, što je legitimno”.

“Širenje ratne propagande je nešto sasvim drugo i nedopustivo”, kaže on.

Obradović kaže da je jasno da je Ruski dom u službi ruske spoljne politike, što je nespojivo sa ruskom kulturom.

“Kakve veze spoljna politika jedne države i njen rat imaju sa književnošću, obrazovanjem i jezikom. Zašto bi se povlačila jednakost između jednog Lava Tolstoja (ruskog književnika iz 19. i početkom 20. veka, prim. aut.) i agresivne politike Vladimira Putina? Zašto bi ljubitelji ruske književnosti morali biti sledbenici najmračnijih ideja u 21. veku”, ističe on.

Kada je reč o učešću desničarskih grupa na događajima u Ruskom domu, Obradović smatra da one na taj način dobijaju legitimitet među svojim članovima, sledbenicima i drugim organizacijama.

Obradović takođe smatra da bi dezinformacije i uticaj koji se širi ruskim kanalima u Srbiji trebalo tretirati kao bezbednosnu pretnju.

RSE je u više navrata izveštavao o tome kako se u Srbiji šire dezinformacije preko ruskih Telegram kanala i opravdava invaziju na Ukrajinu.

izvor: https://autonomija.info/podrska-ruskoj-invaziji-pod-plastom-kulture-u-ruskom-domu-u-beogradu/

Continue Reading

SLOBODNA VOJVODINA

Teretni voz iskočio iz šina kod Sombora, uzrok najverovatnije loše stanje pruge

Teretni voz koji je dolazio iz pravca Novog Sada ka Somboru, iskočio je iz koloseka sinoć oko 22 časa

Published

on

By

Kako javlja portal Soinfo, nezgoda se dogodila pred železničkom stanicom u Somboru. Voz se kretao iz pravca Bogojeva. 

Iskakanje je najverovatnije posledica lošeg stanja pruge. Soinfo.rs piše da su pragovi propali, što je prouzrokovalo razilaženje šina. 

Kompoziciju od petnaestak vagona činile su isključivo cisterne sa prirodnim gasom. Nema oštećenih vagona, ni opasnosti od curenja. 

Pružni prelaz na Gakovačkom putu će biti zatvoren do daljeg. Saobraćaj se preusmerava na Subotički i Bezdanski put. Oporavak ovog dela pruge uslediće narednih dana, obzirom da se ekipa zadužena za intervencije raspoređuje iz Beograda. 

Teretni saobraćaj sa pravca Novi Sad – Subotica preusmeren je na somborski deo pruge pre pola godine, po početku izgradnje međunarodne deonice koja spaja Beograd i Budimpeštu. Završetak tih radova najavljen je za kraj 2024. godine. Do tada će teretne kompozicije saobraćati preko Sombora i Bogojeva. 

Soinfo.rs

izvor: https://www.021.rs/story/Info/Vojvodina/318312/FOTO-Teretni-voz-iskocio-iz-sina-kod-Sombora-uzrok-najverovatnije-lose-stanje-pruge.html

Continue Reading

SLOBODNA VOJVODINA

Stejt department povodom sporazuma Srbije i Rusije: Korak u pogrešnom smeru

SAD smatraju da ni jedna zemlja ne bi trebalo da proširuje saradnju sa Rusijom dok ona nastavlja svoju agresiju na Ukrajinu, saopštio je američki Stejt department

Published

on

By

Stejt department je to saopštio povodom odluke Ministarstva spoljnih poslova Srbije da sa ruskim ministarstvom potpiše plan konsultacija za naredne dve godine.

Dokument su prošle nedelje, tokom Generalne skupštine UN u Njujorku, potpisali srpski ministar spoljnih poslova Nikola Selaković i ruski šef diplomatije Sergej Lavrov, podseća Glas Amerike (VOA).

Selaković je kazao da je u pitanju tehnički dokument koji se potpisuje od 1996. godine i da sadrži navode u vezi sa Kosovom i spoljnom politikom, a da u njemu nema elemenata bezbednosne politike.

Portparol Stejt departmenta je, u odgovoru na zahtev Glasa Amerike za komentar, rekao sinoć da je “vest o sporazumu iznenađujuća i u potpunoj suprotnosti s drugim konstruktivnim sastancima koji su vođeni sa zvaničnicima Srbije u Njujorku”.

U reagovanju nije precizirano o kojim sastancima je reč. Predsednik Srbije Aleksandar Vučić u Njujorku je, između ostalih, razgovarao sa savetnikom za nacionalnu bezbednost Bele kuće Džejkom Salivenom i podsekretarkom za politička pitanja Viktorijom Nuland.

Dalje svrstavanje uz Rusiju je korak u pogrešnom smeru i u suprotnosti je sa izraženim evropskim aspiracijama Srbije… Srbija bi trebalo da ubrza korake da napreduje na evropskom putu, uključujući diversifikaciju energetskih izvora da bi smanjila energetsku zavisnost od Rusije i usklađivanje spoljne i bezbednosne politike sa Evropskom unijom”, naglasio je neimenovni portparol Stejt departmenta.

Iz Stejt departmenta je poručeno da SAD “nastavljaju da snažno podržavaju cilj Srbije da postane članica EU”.

“Jasno je da Rusija ne podržava pristupanje zemalja Zapadnog Balkana Evropskoj uniji i samo pokušava da izazove podele u regionu. Budućnost Zapadnog Balkana je nedvosmisleno u EU; proširenje promoviše dugoročni mir, stabilnost i prosperitet širom regiona“, zaključuje se u reagovanju. 

FoNet

izvor: https://www.021.rs/story/Info/Region-i-svet/318330/Stejt-department-povodom-sporazuma-Srbije-i-Rusije-Korak-u-pogresnom-smeru.html

Continue Reading

SLOBODNA VOJVODINA

Nacionalne manjine na popisu u Srbiji – borba za budućnost Vojvodine

Nacionalne manjine u Srbiji su organizovane kroz 23 nacionalna veća od kojih samo njih šest ima sedište izvan Vojvodine

Published

on

By

Zbog pandemije i izbora popis stanovništva u Srbiji je viša puta pomjeran i konačno će se sprovesti u oktobru ove godine. Odgađanja su dala dodatno vrijeme nacionalnim manjinama da unaprijede svoju koordinaciju kroz vijeća i poboljšanje unutrašnje organizacije. Međutim, pozitivnu atmosferu je poremetila kampanja za izbore za nacionalna vijeća koji su u novembru.

Prema neslužbenim procjenama, u Srbiji živi između jednog i 1,3 miliona pripadnika nacionalnih manjina ili oko 13 posto ukupnog stanovništva.

Nacionalne manjine u Srbiji su organizovane kroz 23 nacionalna vijeća od kojih samo njih šest ima sjedište izvan Vojvodine, što na najbolji način odražava heterogenost stanovništva ovog dijela zemlje.

Nacionalna vijeća su ranije na popisima imala pasivnu ulogu, ali na ovom popisu su se izborila da budu sastavni dio procesa pripreme i realizacije popisa.

Negativna demografija Hrvata u Vojvodini

Hrvati su jedan od autohtonih naroda u Vojvodini koji i dalje trpi negativne posljedice sukoba iz 90-tih godina što se odražava i kroz vrlo negativnu demografsku strukturu zajednice.

„Zajednica Hrvata u Republici Srbiji i dalje se suočava sa brojnim izazovima koji usložnjavaju njezin položaj, a tu najprije svakako mislimo na isključenost iz procesa donošenja odluka, nevoljnost državnih organa za adekvatnijim i sustavnijim uključivanjem Hrvata, potpunu podzastupljenost u organima javne uprave, te visoki stupanj netolerancije spram Hrvata i izloženost raznim vidovima diskriminacije“, izjavio je Darko Baštovanović, međunarodni tajnik Hrvatskog nacionalnog vijeća.

Podsjetio je da je popis jedan od najvažnijih društvenih procesa od kojeg zavisi i ostvarivanje prava nacionalnih manjina, izbora, autonomije i finansiranja.

„Popis izravno utječe i hrvatsku nacionalnu manjinu koja se kao ranjena manjinska zajednica suočava s negativnim demografskim trendovima, možemo sa sigurnošću reći i jednim od najnegativnijih kada su u pitanju manjinske zajednice u Srbiji, jer se radi o manjini koja spada među najstarije zajednice. Ukoliko se k tomu pridoda i negativan sentiment spram Hrvata i procesi asimilacije, te uplitanje državnih institucija u identitetska pitanja, onda je jasno kako postoji ozbiljan problem samog elementarnog opstanka jedne manjine. No, Hrvatsko nacionalno vijeće poduzelo je niz aktivnosti kako bi se naši sunarodnjaci ohrabrili da se na predstojećem popisu jasno izjasne kao Hrvati i da su njihove institucije uz njih“, dodaje Baštovanović.

Ovaj primjer nije usamljen kada je u pitanju položaj i status manjina i donosa službenog Beograda prema njihovom identitetu. Sa druge strane, iz Bunjevačkog nacionalnog savjeta ističu uspjehe u afirmaciji njihovog identiteta i saradnju sa državnim institucijama.

„Bunjevačka nacionalna manjina u Srbiji uživa sva prava, kao i ostale nacionalne manjine. Konačno, to je postignuto kada je bunjevački postao jezik i proglašen za službeni u Subotici. Ipak, ostaci prošlosti (naredba iz 1945. godine da se svi Bunjevci moraju izjašnjavati kao Hrvati koja je trajala do devedesetih godina), dugačak period nemogućnosti izjašnjavanja pod svojim imenom ostavila je duboki trag. Potrebno je još mnogo rada Nacionalnog savjeta Bunjevaca, saradnje sa lokalnim, pokrajinskim i republičkim vlastima da bi se nivo manjinskih i ljudskih prava za Bunjevce podigao na nivo koji bi bio u potpunosti zadovoljavajuć“, kaže član Bunjevačkog nacionalnog savjeta.

Oni očekuju isti ili povećani broj građana koji se izjašnjavaju kao Bunjevci.

„Optimizam gradimo pre svega na činjenici da je u poslednjih desetak godina urađeno puno na polju proklamovanja bunjevačkog identiteta, a sa druge strane što je popis elektronski, i smanjena je mogućnost manipulisanja dobijenim podacima. Ipak, postoji bojazan od ucena i pritisaka na bunjevačko stanovništvo da se moraju izjasniti prema naredbi, odnosno kao Hrvati. Ucenjuje se sa mogućnošću dobijanjem hrvatskog pasoša, stipendijama za učenike i studente, dobrosusedskih odnosa pa čak i u okviru istih porodica, gde se nacionalni identitet doživljava različito, jedni su Bunjevci, drugi Hrvati, a tenzija između njih je velika“, dodaju iz Bunjevačkog nacionalnog savjeta

Zajednički problemi opterećuju REA zajednicu

Statistički podaci o pripadnicima romske nacionalne manjine i, njima srodnih, Egipćana i Aškalija su vrlo oprečni zbog niskog stepena izjašnjavanja na popisima u poređenju sa stvarnim brojem pripadnika. Pojedine nevladine organizacije su radile istraživanja i smatraju da pripadnika REA (Romi, Egipćani i Aškalije) zajednice u Srbiji ima oko 500.000.

„Problemi pripadnika egipatske zajednice su godinama isti, jer ne postoji dovoljna svijest o važnosti čuvanja identiteta, kulture, tradicije. Krivca za to vidimo u životnom standardu, teškom ekonomskom položaju naše zajednice, u obrazovanju, informiranosti i nedovoljnoj zainteresovanosti. Činimo sve što je u našoj moći da stignemo kod svakog našeg sunarodnika i objasnimo važnost popisa i izjašnjavanja o svom nacionalnom identitetu“, kaže predsjednik Nacionalnog savjeta Egipćana u Srbiji Emin Zejnulahu.

U Srbiji, prema podacima upisanih u poseban birački spisak, ima oko 4.200 Egipćana, a na popisu iz 2011. godine pripadnika ove nacionalne manjine bilo je oko 1.800. Prema saznanjima Nacionalnog savjeta Egipćana broj Egipćana u Vojvodini je preko 3.500, a u cijeloj Srbiji preko 10.000 pripadnika.

„Ovim putem pozivam sve svoje sunarodnike da se izjasne bez straha i sa ponosom jer gdje ćemo se roditi i u kojoj porodici – nismo birali, to nam je Bog izabrao. Jako je važno da aktivno učestvuju u popisu stanovništva i savetuju jedne druge, porodicu poznanike da se deklarišu kao Egipćani, jer samo sa brojem deklarisanih se menja politika prema našoj zajednici“, poručuje Zejnulahu.

Slično stanje je i kod srodne zajednice Aškalija, koje je u zadnjem popisu svrstana u ‘ostale’. Prema popisu iz 2011. godine, broj Aškalija u Vojvodini je oko 1.500 stanovnika. Prema terenskom istraživanju Nacionalnog savjeta Aškalija procjenjuje se da na teritoriji Vojvodine živi između 10.000 i 15.000 Aškalija, a u cijeloj Srbije oko 20.000.

„Veoma je teško reći da su prava Aškalija, koja im garantuje Ustav i zakoni Republike Srbije, u potpunosti ostvarena, prvenstveno iz razloga jer smo svesni da je to proces i da na tom putu treba puno toga rešiti. Napravljan je ogroman korak priznavanjem i formiranjem Nacionalnog saveta Aškalija, međutim Aškalije, kao nacionalna zajednica još uvek nemaju obrazovanje na svom maternjem jeziku, nemaju sredstva informisanja, niti svoj kulturni i medijski sadržaj, ogroman je procenat nezaposlenosti, a vrlo često smo svedoci diskriminacije i stigmatizacije Aškalija, posebno među decom i mladima. Zato je možda ovo dobra prilika da se pripadnici Aškalija odazovu predstojećem popisu stanovništva i izborima za Nacionalne savete manjinskih zajednica i time daju podršku na putu ostvarivanja svojih prava“, kaže Muhamed Behrami iz Nacionalnog savjeta Aškalija.

Sve više Rusa

Rusini su narod čiji se identitet prelijeva između Rusa i Ukrajinaca.

“Značaj ovog popisa u 2022. godini se ogleda u posebnom interesu svake nacionalne manjine, zajednice u smislu planiranja i razvoja, jer se dešava svakih deset godina, a već sada smo svedoci neočekivanih geopolitičkih događaja koji će svakako imati uticaja na sve žitelje Republike Srbije – što znači, do 2032. godine ćemo imati podatke o brojnom stanju i sastavu stanovništva koji će biti jedini relevantni na svim nivoima i procesima odlučivanja”, kaže Borislav Sakač, predsjednik Nacionalnog savjeta Rusina.

Njihova poruka za ovaj popis je ‘ostani i budi to što jesi’.

„Iza nas stoji viševekovna tradicija i egzistencija na ovim prostorima, što nam govori o tome da naša istrajnost i upornost daje perspektivu za daljnji opstanak, ostanak i napredak na ovim prostorima, i pored svih prepreka, nedaća i otežavajućih okolnosti koji se svakako odražavaju kroz demografski faktor. Nasleđe koje su nam ostavili, obezbedili naši preci, su od neprocenjive vrednosti, te je to jedna od najvažnijih obaveza i presudan zadatak za nove generacije koje su već tu, prisutne i koje preuzimaju na sebe odgovornost kontinuiranog održavog razvoja u skladu sa usvojenom strategijom”, dodaje Sakač.

Rusi, uz RAE zajednicu, spadaju u nacionalne manjine koje povećavaju svoj broj, za razliku od Mađara koju su najbrojnija manjina.

„Rusi u Srbiji su funkcionalna nacionalna manjina čiji broj od popisa do popisa raste. Očekujemo da ovaj popis pokaže nešto manje od dvostrukog broja u odnosu na poslednji popis stanovništva, kako u Republici Srbiji, tako i na nivou AP Vojvodine. Veliki doprinos u ovome ima Nacionalni savet ruske nacionalne manjine, koji je za nešto manje od četiri godine rada, kroz osnivanje ruskih institucija u oblasti kulture, informisanja i sporta (Ruska biblioteka, Časopis Ruski arhiv, Sportsko šahovsko udruženje Rusa „Pavle Orlov“, Društvo za izdavačku djelatnost „Rodina“) dao pun podsticaj i ohrabrenje da se ljudi izjašnjavaju u korist i u ime svog nacionalnog indentiteta i da sprovode aktivnosti u dobijanju srpskog državljanstva, što je i uslov da pojedinac bude priznat kao nacionalna manjina“, kaže Milovan Ćurčić, predsjednik Nacionalnog saveta ruske nacionalne manjine sa sjedištem u Pančevu.

Ruska nacionalna manjina je dobro obrazovana i obavještena o svojim pravima i obavezama prema pozitivnom zakonodavstvu u Srbiji.

„Pripadnici ruskog korpusa stanovništva znaju da je popis zakonska obaveza i da brojnost donosi prednosti u obrazovanju, informisanju, kulturi i u drugim oblicima društvenog života. Zaključak je da kod ruske nacionalne manjine u AP Vojvodini, očekujemo odsustvo svake dileme i straha od davanja relevantnih statističkih podataka“, poručuje Ćurčić.

(Al Jazeera)

izvor: https://autonomija.info/nacionalne-manjine-na-popisu-u-srbiji-borba-za-buducnost-vojvodine/

Continue Reading

Trending